U okviru programa koje organizujemo povodom Dana Muzeja u Smederevu, dr Vuk Dautović, naučni saradnik Odeljenja za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu, u utorak, 7. aprila 2026. godine sa početkom u u 18 sati održaće predavanje na temu:„Knez Božidar Karađorđević kao zlatar i dizajner u razdoblju Fin de siècle“.
Muzej u Smederevu je među retkim muzejima u Srbiji koji u svojoj riznici čuva srebrnu kopču za pojas, jedinstven rad Božidara Karađorđevića, iz 1900. godine, poklon Milana Jovanovića Stojimirovića iz 1963. godine, a koji je on pak dobio na poklon od umetnikove majke Sare Karađorđević kada ju je posetio u Švajcarskoj tridesetih godina prošlog veka. Ovim povodom predmet će biti izložen pred publikom.
Božidar Karađorđević (Kneževina Srbija, 1862 – Francuska, 1908), praunuk Karađorđa Petrovića, unuk Alekse Karađorđevića i sin Đorđa i Sare Karađorđević, kćeri kapetana Miše Anastasijevića. Bio je svestrani umetnik, slikar, zlatar, putopisac, muzičar.
O predavanju:
Zlatarski radovi i dizajn upotrebnih predmeta, kneza Božidara Karađorđevića ostavili su značajan trag u evropskim kulturnim tokovima razdoblja Fin de siècle, ušavši u preglede umetnosti Ar Nuvoa. Nacionalna istoriografija kneza Božidara posmatrala je između okvira dinastičkih odnosa porodice Karađorđević i ličnosti ekscentičnog svestranog lutajućeg umetnika. Usmerivši pažnju na materijalne predmete koje je izrađivao, najpre srebrninu sačuvanu u javnim kolekcijama poput muzeja Viktorije i Alberta u Londonu i nacionalnim muzejskim institucijama u Srbiji, te privatnim zbirkama, mogu se jasnije sagledati konture njegovog zlatarskog opusa koji pretežno čine sitni upotrebni predmeti i nakit. U tom smislu, radi budućih atribucija nepoznatih zlatarskih radova kneza Božidara, važno je stručnoj javnosti ukazati na njegov zlatarski žig kojim je označavao radove u zlatu i srebru uz hronološki okvir koji će olakšati njihovo datovanje. Shodno kulturnim praksama epohe kojoj Božidar Karađorđević pripada i svestranim interesovanjima, izdvojićemo identitet zlatara kao onaj koji je u njegovoj zreloj životnoj fazi prevagnuo, jednako važan za primenjenu umetnost i kulturne tokove Srbije i Evrope.
Biografija predavača:
Dr Vuk Dautović je naučni saradnik na Odeljenju / Institutu za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, gde je završio osnovne, master i doktorske studije, odbranivši disertaciju pod naslovom „Umetnost i liturgijski ritual: bogoslužbeni predmeti u srpskoj vizuelnoj kulturi 19. veka.“ Usavršavao se kao stipendista Španskog nacionalnog istraživačkog centra (CSIC) i Univerziteta Komplutensa u Madridu (UCM). Njegovi naučni interesi usmereni su najpre ka materijalnoj kulturi ranog modernog doba i vizuelnoj kulturi Jugoistočne Evrope, sa posebnim naglaskom na crkvenu umetnost, bogoslužbene predmete i liturgijske utvari, koje proučava u širem kontekstu njihove uloge u crkvenim ritualima, te njihovoj performativnosti i funkciju unutar kulturnih praksi.
U svom radu ispituje načine na koje primenjena umetnost posreduje religijske, društvene i umetničke ideje i značenja, kao i ulogu materijalnih predmeta u prenošenju kulturnih obrazaca i njihovoj posredničkoj ulozi među religijama i kulturama. Značajan deo njegovog istraživačkog opusa čini proučavanje istorije srpskog novovekovnog zlatarstva, kao i jevrejske vizuelne kulture na Balkanu, naročito u domenu sefardske tradicije. Objavio je više naučnih studija i monografskih radova o liturgijskom srebru, crkvenim riznicama i srodnim temama, i izlagao na brojnim međunarodnim naučnim skupovima. Za izuzetan doprinos razvoju sefardskih studija na Univerzitetu u Beogradu odlikovan je nagradom Caballero del Ladino, dodeljenom u ime petog predsednika Države Izrael, Jichaka Rahamima Naavona, na Univerzitetu Ben-Gurion u Negevu. On je takođe osnivač i predsednik Društva za proučavanje primenjene zlatarske umetnosti u Beogradu.
Ulaz je slobodan. Dobro došli.
Muzej u Smederevu, Omladinska 4, Smederevo
